Tafsiran CDM 1: Fasa Prapembinaan Boleh Berlaku Semasa Pembinaan

Siri CDM 2026 — Topik 3 daripada 52. Artikel ini ialah panduan industri umum dan hendaklah dibaca bersama teks undang-undang serta arahan JKKP yang berkuat kuasa.

Mobilisasi tapak tidak semestinya menamatkan fasa prapembinaan. Di bawah Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Kerja Pembinaan) (Reka Bentuk dan Pengurusan) 2024, takrif fasa prapembinaan merangkumi tempoh apabila reka bentuk atau kerja persediaan bagi sesuatu projek dilaksanakan. Garis Panduan CDM Edisi 2026 menjelaskan bahawa fasa ini boleh berterusan semasa fasa pembinaan.

Maksud praktikalnya: apabila tapak menemui konflik servis, keadaan tanah berbeza, perubahan bahan atau permintaan klien, kerja reka bentuk boleh bermula semula. Perubahan itu perlu kembali melalui semakan risiko dan penyelarasan sebelum dilaksanakan.

Mengapa tafsiran ini penting

Kesilapan biasa ialah menganggap reka bentuk telah “selesai” selepas IFC dikeluarkan. Sebenarnya, arahan perubahan, RFI, lakaran tapak atau penggantian produk boleh menjadi reka bentuk jika ia mengubah spesifikasi, pengiraan, susunan, urutan atau cara struktur dibina. Nama dokumen bukan penentu; fungsi keputusan itu yang penting.

Keputusan tergesa-gesa boleh memindahkan risiko kepada pekerja, pengguna atau penyenggara. Oleh itu, CWD atau PCWD perlu menyambung semula penyelarasan reka bentuk, manakala CWC atau PCWC perlu memastikan CPP dan kawalan kerja dikemas kini sebelum kerja terjejas dilepaskan.

Aliran pematuhan enam langkah

1. Hentikan atau asingkan kerja terjejas. Jangan teruskan berdasarkan arahan lisan.
2. Daftar pencetus. Nyatakan RFI, NCR, konflik BIM, keadaan sebenar tapak atau permintaan perubahan.
3. Tetapkan pemilik reka bentuk. Kenal pasti pereka kompeten dan pihak yang mempunyai kawalan terhadap keputusan.
4. Laksanakan semakan risiko reka bentuk (DRA). Hapuskan bahaya jika munasabah untuk dilaksanakan; jika tidak, kurangkan dan maklumkan risiko baki yang penting.
5. Selaraskan dan kemas kini. Semak antara muka disiplin, PCI, daftar risiko, CPP, kaedah kerja, permit dan Fail Keselamatan dan Kesihatan yang berkenaan.
6. Lepas dan sahkan. Keluarkan versi terkawal, tarik balik lukisan lapuk, taklimatkan pasukan dan periksa pelaksanaan.

Contoh praktikal — bukaan servis pada papak

Contoh rekaan untuk panduan, bukan laporan kejadian sebenar. Semasa pemasangan M&E di sebuah bangunan komersial di Selangor, kontraktor mendapati duct tidak boleh melalui laluan asal. Cadangan awal ialah memotong bukaan baharu pada papak yang telah dibina.

PCWC menahan kerja pemotongan dan mengeluarkan RFI. Jurutera struktur menyemak tetulang, kapasiti dan kaedah pengukuhan; pereka M&E menilai laluan alternatif; PCWD menyelaras kedua-dua disiplin dan merekodkan DRA. Pasukan memilih laluan yang mengelakkan rasuk, menetapkan saiz dan kedudukan bukaan, kaedah pengesanan tetulang serta urutan kerja. PCWC kemudian mengemas kini kaedah kerja dan permit, memastikan lukisan lama ditarik balik, memberi taklimat kepada penyelia dan mengesahkan bukaan sebelum pemotongan.

Pelajaran utama bukan bahawa semua perubahan memerlukan penyelesaian yang sama. Ia ialah keputusan tapak yang mengubah reka bentuk mesti kembali kepada orang yang mempunyai kompetensi dan kawalan untuk menilai serta menyelaras risikonya.

Bukti yang perlu disimpan

• daftar perubahan yang menghubungkan pencetus, pemilik, tarikh dan status;
• RFI, arahan klien, rekod keadaan tapak atau laporan konflik;
• DRA, pengiraan, semakan pilihan dan alasan keputusan;
• minit penyelarasan serta rekod semakan antara disiplin;
• lukisan, spesifikasi dan kaedah kerja dengan nombor semakan;
• rekod pengedaran, penarikan balik dokumen lapuk dan taklimat;
• pemeriksaan sebelum kerja dilepaskan dan rekod as-built/Fail K&K jika berkaitan.

Kegagalan yang kerap berlaku

• jurutera tapak melakar perubahan tanpa semakan pereka yang berkenaan;
• penggantian bahan diluluskan dari sudut kos tetapi tidak dinilai terhadap risiko;
• DRA dibuat selepas kerja siap;
• lukisan baharu dikeluarkan tetapi kaedah kerja atau CPP tidak dikemas kini;
• pasukan malam atau subkontraktor masih menggunakan salinan lama;
• risiko baki hanya berada dalam minit mesyuarat dan tidak sampai kepada orang yang mengawal kerja.

Senarai semak pelepasan perubahan

• [ ] Kerja terjejas telah dikenal pasti dan dikawal.
• [ ] Pencetus dan skop perubahan direkodkan.
• [ ] Pereka serta CWD/PCWD yang betul terlibat.
• [ ] DRA dan semakan antara muka selesai.
• [ ] PCI, CPP, kaedah kerja dan Fail K&K dikemas kini jika berkenaan.
• [ ] Versi lapuk ditarik balik dan penerima disahkan.
• [ ] Taklimat, permit dan pemeriksaan pelepasan selesai.

Rujukan utama

• JKKP — Garis Panduan Pengurusan Keselamatan dan Kesihatan Pembinaan (CDM), Edisi 2026
• Peraturan-Peraturan KKP (Kerja Pembinaan) (Reka Bentuk dan Pengurusan) 2024, Peraturan 3 dan 8
• Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (Akta 514)

Rujuk teks perundangan dan penerbitan rasmi JKKP yang terkini. Artikel ini ialah panduan industri umum dan bukan nasihat undang-undang.