Klien Domestik: Siapa Menjalankan Kewajipan CDM?

Siri CDM 2026 — Topik 14 daripada 52. Artikel ini ialah panduan industri umum dan hendaklah dibaca bersama teks undang-undang serta arahan JKKP yang berkuat kuasa.

Klien domestik ialah klien yang projeknya dibuat untuk kediaman sendiri dan bukan dalam penjalanan atau pengembangan perniagaan. Rumah inap desa, hotel, rumah sewa dan bilik sewa tidak semestinya termasuk kerana tujuan perniagaan perlu diuji berdasarkan fakta projek.

Peraturan 9: kewajipan pergi kepada siapa?

Bagi projek klien domestik, kewajipan di bawah Peraturan 4, 5, 6 dan 8 dijalankan melalui salah satu laluan berikut:

Perjanjian bertulis di bawah subperaturan 9(1)(c) perlu mempunyai kandungan seperti pelantikan bertulis di bawah subperaturan 7(1)(a). Nyatakan skop, tarikh kuat kuasa, kuasa, sumber, hasil kerja, antara muka dan penerimaan.

Jika pelantikan prinsipal tidak dibuat

Jika klien domestik gagal membuat pelantikan yang dikehendaki Peraturan 7, CWD yang mengawal fasa prapembinaan menjadi PCWD dan CWC yang mengawal fasa pembinaan menjadi PCWC. Ini ialah aturan lalai undang-undang, bukan alasan untuk membiarkan peranan kabur. Pasukan masih perlu mengenal pasti siapa mempunyai kawalan sebenar, memaklumkannya dan merekod aturan kerja.

Contoh praktikal (senario rekaan)

Pemilik rumah teres di Petaling Jaya merancang pengubahsuaian struktur, bumbung dan M&E untuk kediaman keluarga sendiri. Seorang arkitek menyediakan reka bentuk; kontraktor utama melantik kontraktor elektrik dan bumbung. Oleh sebab lebih daripada satu CWC dijangka, kontraktor utama dilantik sebagai PCWC. Arkitek dilantik PCWD dan satu perjanjian bertulis menetapkan arkitek menjalankan kewajipan Peraturan 4, 5, 6 dan 8 bagi pihak projek.

Arkitek menyediakan PCI daripada lukisan rumah dan tinjauan utiliti; PCWC menyediakan CPP serta menyelaras CWC. Risiko baki bukaan bumbung dan urutan sokongan sementara disampaikan kepada PCWC. Contoh ini rekaan untuk menerangkan pembahagian tugas, bukan nasihat undang-undang bagi projek tertentu.

Apa yang perlu dibuat

• sahkan projek benar-benar untuk kediaman sendiri, bukan tujuan perniagaan;
• petakan semua CWD dan CWC yang terlibat atau boleh dijangka;
• tentukan siapa mengawal fasa prapembinaan dan pembinaan;
• buat pelantikan PCWD/PCWC seawal yang boleh dipraktikkan apabila lebih daripada satu CWC;
• jika PCWD mengambil kewajipan Peraturan 4, 5, 6 dan 8, sediakan perjanjian bertulis yang jelas;
• pastikan PCI, CPP, penyelarasan, pemantauan dan pemberitahuan (jika ambang dicapai) mempunyai pemilik; dan
• semak semula aturan selepas perubahan skop, kontraktor atau kawalan.

Bukti yang perlu disimpan

• kenyataan tujuan dan status kediaman projek;
• carta organisasi dan daftar CWD/CWC;
• surat pelantikan PCWD dan PCWC serta perjanjian bertulis Peraturan 9(1)(c), jika digunakan;
• rekod siapa mengawal setiap fasa;
• PCI, CPP, rekod penyelarasan risiko dan semakan prestasi; dan
• daftar perubahan, penerimaan hasil kerja serta serahan.

Kegagalan lazim

• menganggap semua projek rumah automatik projek klien domestik;
• tidak mengambil kira CWC pakar yang dilantik kontraktor utama;
• menggunakan persetujuan lisan untuk memindahkan kewajipan kepada PCWD;
• menyangka aturan lalai menghapuskan keperluan koordinasi;
• membiarkan pemilik rumah memberi arahan cara kerja yang tidak diselaraskan; atau
• mengabaikan Peraturan 18 apabila klien domestik mengawal cara kerja dijalankan.

Senarai semak

1. Adakah projek untuk kediaman sendiri dan bukan perniagaan?
2. Berapa CWC terlibat atau boleh dijangka?
3. Siapa mengawal fasa prapembinaan dan pembinaan?
4. Adakah PCWD dan PCWC dilantik dengan jelas?
5. Jika PCWD mengambil kewajipan klien, adakah perjanjian bertulis lengkap?
6. Adakah PCI, CPP, pemantauan dan pemberitahuan mempunyai pemilik serta bukti?
7. Adakah perubahan mencetuskan kaji semula peranan?

Rujukan utama

• JKKP, Garis Panduan CDM 2026, tafsiran “klien domestik”, perenggan 59-61, Peraturan 9 dan Peraturan 18.
• P.U. (A) 147/2024, Peraturan 3, 7, 9 dan 18.
• Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (Akta 514).