Empangan Kekotak dan Kaison: Reka Bentuk, Air dan Penyelamatan

Empangan kekotak dan kaison membolehkan kerja dijalankan di dalam atau berhampiran air, tetapi keselamatannya bergantung pada reka bentuk, pembinaan, penyenggaraan dan pemeriksaan yang saling berkait. Perubahan aras sungai, rembesan, hakisan dasar, pergerakan kepingan cerucuk, kegagalan pam atau benda hanyut boleh mengubah keadaan dengan cepat.

Kehendak tepat Peraturan 25

Subperaturan 25(1) menetapkan bahawa empangan kekotak atau kaison hendaklah mempunyai reka bentuk dan pembinaan yang sesuai; dilengkapi sewajarnya supaya pekerja boleh mendapatkan perlindungan atau menyelamatkan diri jika air atau benda memasukinya; dan disenggara dengan betul. Ia tidak boleh digunakan untuk kerja pembinaan melainkan empangan kekotak atau kaison serta apa-apa loji dan benda yang mungkin menjejaskan keselamatannya telah diperiksa oleh orang yang ditetapkan pada permulaan syif dan selepas apa-apa kejadian yang berkemungkinan menjejaskan kekuatan atau kestabilannya.

Orang yang ditetapkan mesti berpuas hati bahawa kerja pembinaan boleh dijalankan dengan selamat. Jika beliau memaklumkan ketidakpuasan hati berkaitan kehendak subperaturan 25(1), kerja pembinaan tidak boleh dijalankan di dalam empangan kekotak atau kaison sehingga perkara tersebut telah diperbaiki dengan memuaskan. Garis Panduan JKKP perenggan 176–178 menyatakan CWC hendaklah mewujudkan prosedur kerja selamat berdasarkan pentaksiran risiko, termasuk pembinaan, penyenggaraan dan pelan tindakan kecemasan; reka bentuk perlu disemak dan disahkan oleh Jurutera Profesional dengan perakuan amalan (PEPC).

Reka bentuk sebagai sistem sementara

Berikan pereka bentuk maklumat geoteknikal dan hidrologi yang mencukupi: profil tanah, aras air, julat pasang surut atau sungai, halaju arus, potensi hakisan, beban loji, jujukan kerja dan struktur jiran. Reka bentuk perlu menentukan kedalaman penembusan, kepingan cerucuk, waler, strut, sambungan, kestabilan dasar, uplift, piping dan keadaan semasa pemasangan serta penanggalan. Nyatakan had operasi, toleransi pergerakan, kaedah dewatering, pemeriksaan dan pencetus henti kerja.

Perubahan tapak—misalnya memotong strut, memindah pam, menambah crane atau mengubah aras pengorekan—tidak boleh dianggap pelarasan kecil. Nilai kesannya dan dapatkan pengesahan reka bentuk sebelum dilaksanakan. Sediakan lukisan terkawal dan pastikan pasukan menggunakan semakan terkini.

Kawal air, rembesan dan kestabilan

Pantau aras air di luar dan dalam, kadar rembesan, kekeruhan, pergerakan struktur, settlement dan keadaan dasar. Rembesan yang bertambah atau membawa tanah mungkin menandakan laluan piping; jangan hanya menambah kapasiti pam tanpa menilai puncanya. Lindungi pelepasan pam supaya tidak menghakis tebing atau mengembalikan air kepada kawasan kerja.

Sediakan pam tugas dan pam siap sedia dengan sumber kuasa yang sesuai. Uji auto-start, penggera aras tinggi, hos, injap dan bahan api. Kapasiti perlu berdasarkan inflow munasabah dan senario kegagalan yang ditentukan reka bentuk, bukan andaian umum. Selepas hujan lebat, kenaikan sungai, pelanggaran oleh tongkang atau benda hanyut, gangguan kuasa, perubahan rembesan atau pergerakan di luar had, kosongkan kawasan jika perlu dan jalankan pemeriksaan semula.

Akses, pengasingan dan kerja selamat

Sediakan akses dan egress yang stabil, berpengadang dan tidak bergantung pada satu laluan yang boleh ditenggelami. Kawal tepi terbuka, bahan jatuh, operasi mengangkat dan pergerakan loji. Hadkan akses kepada orang yang diberi taklimat. Jika terdapat ruang tertutup, kaison bertekanan atau potensi atmosfera berbahaya, tentukan kehendak undang-undang dan kawalan khusus yang terpakai; Peraturan 25 sahaja bukan pengganti kawalan atmosfera atau penyelaman.

Koordinasikan kerja dengan ramalan cuaca, pelepasan empangan hulu, trafik sungai dan pihak berkuasa berkaitan. Tetapkan siapa memantau keadaan, siapa boleh mengarahkan pengosongan dan bagaimana amaran disampaikan apabila bunyi loji tinggi.

Penyelamatan mesti boleh dilaksanakan

Pelan tindakan kecemasan hendaklah khusus kepada lokasi. Tentukan pencetus pengosongan seperti aras air tinggi, kegagalan kedua-dua pam, pergerakan melebihi had, kegagalan strut atau kehilangan akses. Sediakan penggera, komunikasi, pencahayaan kecemasan, lifebuoy, jaket keselamatan dan bot penyelamat apabila penilaian risiko memerlukannya. Pastikan bot mempunyai operator kompeten dan boleh dilancarkan dalam keadaan sebenar.

Latihan perlu menguji laluan keluar, kiraan orang, pemberhentian loji dan komunikasi dengan pasukan luar. Penyelamat tidak boleh memasuki struktur tidak stabil atau air berbahaya tanpa sistem yang sesuai. Rekod pembelajaran dan baiki jurang sebelum kerja disambung.

Contoh rekaan MY-33-01

Contoh rekaan — bukan insiden sebenar, statistik atau kesimpulan undang-undang.

Sebuah projek tiang jambatan sungai di Johor menggunakan empangan kekotak kepingan cerucuk. Reka bentuk yang disahkan PEPC menetapkan dua pam tugas, satu pam siap sedia, penggera aras tinggi, sasaran pemantauan pergerakan dan bot penyelamat. Selepas hujan di hulu, kadar rembesan meningkat dan satu sasaran menghampiri had amaran. Orang yang ditetapkan tidak memberikan pelepasan syif. CWC mengosongkan kawasan, mengaktifkan pemantauan lebih kerap dan mendapatkan penilaian pereka bentuk. Sambungan pam dibaiki dan pengukuhan yang diluluskan dipasang. Kerja hanya disambung selepas pemeriksaan direkodkan serta perkara diperbaiki dengan memuaskan.

Tindakan pematuhan

1. Lengkapkan pentaksiran risiko serta data tanah, air dan beban.
2. Dapatkan reka bentuk yang disemak dan disahkan PEPC.
3. Tetapkan had, instrumentasi, kekerapan pemantauan dan tindakan.
4. Sediakan pam tugas/siap sedia, kuasa, penggera dan pelepasan selamat.
5. Wujudkan prosedur pembinaan, penyenggaraan dan perubahan.
6. Sediakan akses, perlindungan atau penyelamatan diri dan pelan kecemasan.
7. Lantik orang yang ditetapkan dan periksa pada pencetus statutori.
8. Hentikan kerja sehingga ketidakpuasan diperbaiki dengan memuaskan.

Bukti untuk disimpan

Simpan laporan tanah dan hidrologi; reka bentuk, pengiraan serta perakuan PEPC; lukisan terkawal; pentaksiran risiko; prosedur kerja selamat; pelan tindakan kecemasan; rekod pemasangan; log aras air, rembesan dan pergerakan; ujian pam, kuasa dan penggera; rekod cuaca; pelantikan orang yang ditetapkan; laporan pemeriksaan; kecacatan, arahan berhenti dan penutupan tindakan; taklimat serta latihan penyelamatan.

Kegagalan lazim

• Menganggap pam tambahan boleh menggantikan siasatan punca rembesan.
• Mengubah strut atau urutan tanpa pengesahan pereka bentuk.
• Tiada kuasa atau pam siap sedia yang benar-benar diuji.
• Menggunakan satu laluan keluar yang boleh ditenggelami.
• Merekod bacaan tanpa had tindakan atau orang yang bertanggungjawab.
• Tidak memeriksa semula selepas kenaikan air atau pelanggaran.
• Menyediakan bot tetapi tiada operator, akses pelancaran atau latihan.
• Menandatangani laporan tanpa pemerhatian sebenar.

Senarai semak penyelia

• Adakah lukisan dan had reka bentuk terkini tersedia?
• Adakah strut, waler, sambungan dan kepingan cerucuk sempurna?
• Adakah aras air, rembesan, kekeruhan dan pergerakan normal?
• Adakah pam tugas dan siap sedia serta penggera telah diuji?
• Adakah akses, pengadang dan laluan keluar bersih?
• Adakah perubahan cuaca, arus, loji atau beban dinilai?
• Adakah peralatan dan pasukan penyelamatan bersedia?
• Adakah pemeriksaan syif atau selepas kejadian lengkap?
• Adakah semua ketidakpuasan telah diperbaiki dengan memuaskan?

Rujukan utama JKKP/DOSH

Rujuk Peraturan 25, P.U. (A) 147/2024, *Garis Panduan CDM Edisi Pertama 2026* perenggan 176–178 dan Garis Panduan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Industri Pembinaan (Kerja Pengorekan) 2017. Artikel ini tidak menggantikan reka bentuk atau penilaian tapak khusus.