Garis Panduan CDM Edisi 2026

Sembilan Prinsip Am Pencegahan: Hierarki Keputusan Reka Bentuk

CDM 2026 · 48 of 52

Panduan Jadual Pertama untuk menggunakan sembilan prinsip mengikut urutan, merekod pilihan dan mengutamakan perlindungan kolektif.

Ir. Ts. Dr. Mohamad Syamir bin Senin.13 September 20265 min bacaan

Diorama kirie pasukan reka bentuk Malaysia merancang prafabrikasi komponen fasad di aras tanah

TAKLIMAT ENAM SLAID

Tangga keputusan sepintas lalu

Slaid 1 / 6

Urutan

Mulakan dengan pengelakan

Takrif aktiviti dan cuba hapuskan pendedahan sebelum memilih kawalan.

Jadual Pertama kepada Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Kerja Pembinaan) (Reka Bentuk dan Pengurusan) 2024 menetapkan sembilan prinsip am pencegahan. Prinsip ini bukan senarai semak yang boleh dipilih secara rawak. Ia membentuk urutan pemikiran: elakkan risiko dahulu, nilai yang masih tidak dapat dielakkan, tangani risiko pada punca dan hanya kemudian bina lapisan kawalan yang sesuai. Bagi projek Malaysia, keputusan reka bentuk, teknikal, organisasi dan tempoh kerja perlu menunjukkan bagaimana urutan ini benar-benar mempengaruhi pilihan projek.

Tangga sembilan prinsip am pencegahan bagi satu risiko jatuh — Grafik maklumat dwibahasa berasingan ini merumuskan sembilan keputusan daripada pengelakan hingga arahan.

Sembilan prinsip dalam istilah kerja

Mengelakkan risiko. Ubah hasil, lokasi, susun atur, bahan atau kaedah supaya pendedahan tidak diwujudkan.
Menilai risiko yang tidak dapat dielakkan. Kenal pasti siapa yang terdedah, bila, berapa kerap dan dalam keadaan apa.
Melawan risiko pada punca. Kawal tempat atau keadaan yang menghasilkan bahaya, bukan hanya orang yang menghampirinya.
Menyesuaikan kerja kepada individu. Pertimbang reka bentuk tempat kerja, pilihan kelengkapan serta kaedah kerja dan pengeluaran untuk mengurangkan kerja membosankan atau berulang dan kesannya kepada kesihatan.
Menyesuaikan diri dengan kemajuan teknikal. Semak sama ada teknologi, peralatan atau kaedah yang lebih selamat kini boleh dipraktikkan.
Menggantikan yang berbahaya dengan yang tidak berbahaya atau kurang berbahaya. Bandingkan alternatif dan kesan risiko sepanjang kitar hayat, bukan semasa pemasangan sahaja.
Membangunkan dasar pencegahan menyeluruh. Satukan teknologi, organisasi kerja, keadaan kerja, hubungan sosial dan pengaruh faktor persekitaran kerja.
Memberi keutamaan kepada langkah perlindungan kolektif berbanding langkah perlindungan individu. Pilih kawalan yang melindungi semua orang tanpa bergantung sepenuhnya pada tindakan setiap individu.
Memberikan arahan yang sewajarnya kepada pekerja. Arahan melengkapkan kawalan yang lebih tinggi; arahan tidak menggantikan peluang penghapusan atau perlindungan kolektif.

Perkataan yang digunakan dalam kontrak atau bengkel boleh dipermudah, tetapi rekod pematuhan hendaklah mengekalkan maksud dan istilah berkanun. Prinsip kelapan khususnya tidak bermaksud PPE dilarang. Maksudnya, perlindungan kolektif perlu diberi keutamaan apabila pilihan kawalan ditentukan.

Kaedah keputusan yang boleh diaudit

Mulakan dengan satu aktiviti atau keputusan reka bentuk yang khusus. Nyatakan bahaya, orang yang mungkin terjejas dan peringkat kitar hayat: pembinaan, penggunaan, pembersihan, penyenggaraan, pengubahsuaian atau perobohan. Kumpulkan PCI, lukisan, model, andaian akses, urutan dan kekangan tapak. Kemudian jalankan semakan pilihan mengikut sembilan prinsip, bukan bermula dengan PPE.

Bagi setiap pilihan, rekodkan cadangan, pihak yang memberi input, kesan kepada risiko lain, kebolehlaksanaan, keputusan dan sebab. “Tidak praktikal” tanpa penjelasan bukan rekod keputusan yang berguna. Jika pilihan penghapusan ditolak, terangkan kekangan teknikal atau projek yang sebenar dan teruskan kepada pengurangan pada punca. Semak juga sama ada kawalan memindahkan risiko kepada pengangkutan, pengangkatan, orang awam atau penyenggaraan masa hadapan.

Keputusan perlu mempunyai pemilik. CWD menggunakan pengaruh reka bentuknya; PCWD menyelaras antara disiplin; klien menyediakan masa, sumber dan maklumat; CWC atau PCWC memberi input kebolehbinaan dan merancang kawalan pembinaan. Pembahagian ini tidak membolehkan mana-mana pihak menyerahkan kewajipannya melalui minit mesyuarat.

Contoh rekaan MY-48-01 — pemasangan dari aras tanah

Contoh rekaan untuk pembelajaran; bukan insiden sebenar dan bukan keputusan undang-undang. Sebuah projek bangunan pejabat mencadangkan pemasangan berulang komponen fasad kecil dari platform kerja di setiap aras. Pasukan merekodkan risiko jatuh, objek jatuh, pemindahan bahan dan kerja berulang.

Pada prinsip pertama, pasukan menilai sama ada kerja di tempat tinggi boleh dielakkan. Reka bentuk dibahagikan kepada modul yang boleh diprafabrikasi dan diperiksa di aras tanah sebelum diangkat sebagai unit. Ini menghapuskan sebahagian besar tugas pemasangan berulang di tepi, tetapi pengangkatan modul masih mewujudkan risiko yang perlu diurus. Pada prinsip kedua dan ketiga, pasukan menilai zon angkat, kestabilan sementara, sambungan dan titik pengambilan, lalu mereka bentuk titik angkat serta sambungan yang boleh dicapai dari kedudukan terlindung.

Prinsip keempat hingga ketujuh digunakan untuk berat komponen, capaian, penggunaan bantuan mekanikal, pilihan bahan dan urutan antara pengeluaran, penghantaran dan pemasangan. Bagi risiko baki, pengadang tepi dan zon pengecualian melindungi kumpulan sebelum abah-abah individu dipertimbangkan. Arahan, taklimat dan kompetensi menyokong sistem tersebut. Rekod keputusan tidak mendakwa semua risiko dihapuskan; ia mengenal pasti apa yang berubah, apa yang masih berbaki dan siapa yang mengawal setiap risiko.

Tindakan pematuhan praktikal

Masukkan semakan prinsip am pencegahan pada pintu keputusan konsep, reka bentuk terperinci, perubahan dan kebolehbinaan.
Tunjukkan sekurang-kurangnya pilihan pengelakan, kawalan pada punca dan perlindungan kolektif yang dipertimbangkan.
Libatkan orang yang memahami pembinaan, operasi dan penyenggaraan sebelum reka bentuk dibekukan.
Gunakan lukisan atau model yang ditanda untuk menyampaikan risiko baki luar biasa atau sukar dilihat.
Selaraskan keputusan dengan PCI, CPP dan Fail K&K yang berkenaan; jangan biarkan rekod berasingan bercanggah.
Buka semula semakan apabila bahan, urutan, akses, kaedah atau pihak pelaksana berubah.

Bukti yang perlu disimpan

Daftar keputusan reka bentuk dengan bahaya, pilihan, keputusan, sebab, pemilik dan tarikh.
Minit bengkel yang merekodkan disiplin terlibat, andaian dan tindakan, bukan kehadiran sahaja.
Perbandingan pilihan, lakaran, pengiraan, model atau ulasan kebolehbinaan yang menyokong keputusan.
Rekod perubahan dan pengesahan bahawa risiko baharu atau dipindahkan telah dinilai.
Maklumat risiko baki yang disampaikan, penerima, tarikh serta pengakuan atau tindakan susulan.
Hubungan versi kepada PCI, CPP, lukisan dikeluarkan dan Fail K&K.

Kegagalan lazim

Bermula dengan abah-abah, SOP atau taklimat tanpa menguji penghapusan melalui reka bentuk.
Menyusun sembilan prinsip sebagai sembilan kawalan setara dan memilih yang paling mudah.
Menyatakan “risiko diterima” tanpa pilihan, alasan atau pihak yang meluluskan keputusan.
Menghapuskan satu risiko tetapi memindahkannya kepada pengangkatan, logistik atau penyenggaraan.
Menganggap arahan pekerja sebagai pengganti kepada perlindungan kolektif.
Tidak menyemak semula selepas reka bentuk atau urutan berubah.
Menghasilkan daftar yang tidak sepadan dengan lukisan dan keadaan tapak terkini.

Senarai semak mesyuarat projek

Adakah aktiviti, orang terjejas dan peringkat kitar hayat dinyatakan?
Adakah pasukan cuba mengelakkan risiko sebelum menilai PPE?
Adakah risiko yang tidak dapat dielakkan dinilai menggunakan keadaan kerja sebenar?
Adakah kawalan bertindak pada punca dan sesuai kepada individu?
Adakah kemajuan teknikal dan pilihan penggantian disemak?
Adakah pencegahan disepadukan dengan reka bentuk, organisasi, masa dan keadaan kerja?
Adakah perlindungan kolektif diberi keutamaan?
Adakah arahan sesuai diberikan bagi risiko baki?
Adakah sebab keputusan, pemilik, versi dan penerima maklumat boleh dikesan?

Rujukan utama JKKP/DOSH

Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Kerja Pembinaan) (Reka Bentuk dan Pengurusan) 2024, P.U. (A) 147, khususnya Jadual Pertama serta peruntukan yang menggunakan prinsip am pencegahan.
Garis Panduan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Kerja Pembinaan) (Reka Bentuk dan Pengurusan) 2026, JKKP Malaysia, penerangan Jadual Pertama dan aplikasi prinsip am pencegahan.

Panduan ini membantu pelaksanaan projek dan tidak menggantikan teks undang-undang, nasihat profesional atau penentuan JKKP bagi fakta sesuatu projek.